1951 – Het ontstaan van wielerclub de Zwaluw

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verdwenen de Bossche wielerclubs Swift en Unica – en daarmee ook hun combinatie S.U.C. – van het toneel. Al deze verenigingen werden in 1941 ontbonden.
Na de capitulatie van Duitsland ontstonden in de buurt van Vlijmen vier wielerclubs: in Sint-Michielsgestel WC De Meijerij (1947), in Oss OWC De Komeet (1948), in Den Bosch RKBWC Gerrit Schulte (1948) en in Waalwijk WC Olympia (1949).

Op 30 juni 1951 werd Den Bosch verblijd met nog een tweede wielervereniging. Het traditionele heibeltje op een van de trainingsavonden van BWC Schulte op het trainingsparcours in de Engelense polder ontaardde in een enorme vechtpartij tussen bestuur, renners en supporters. De aanstichters van de knokpartij bleven ongestraft, waarna een zevental renners besloot de Bossche Wielerclub te verlaten en zelf een wielerclub op te richten.

De eerste Statuten van de Bossche Wielerclub de Zwaluw (part.coll.)

 En zo werd in het schuurtje van de familie Toebak in Engelen, waar deze renners zich omkleedden, de Bossche wielerclub De Zwaluw een feit.

Oprichter en eerste voorzitter van wielervereniging de Zwaluw, Henk Briek (part.coll.)

 Henk Briek, die in 1948 na het grote succes van Gerrit Schulte op het Wereldkampioenschap Achtervolging in Amsterdam (Schulte won in het Olympisch Stadion van de onklopbaar geachte Fausto Coppi) ook al de RKBWC Gerrit Schulte opgericht had, koos de kant van de opstandelingen en werd de eerste voorzitter. Hij moest het zien te stellen met de volgende ‘dissidenten’: Lambert Toebak, de gebroeders Louis en Jo en neef Gijs Pardoel, K. v.d. Heuvel, Stehman en Van Willigen. In de prijzenkast van Henk Briek (zelf oud-renner) hing een zilveren lauwertak met daarop als inscriptie ‘De Zwaluw’, en dit werd de naam van de nieuwe vereniging.

Twee van de vechtersbazen, die aan de basis stonden van wielerclub de Zwaluw, links Louis Pardoel en rechts Lambert Toebak.	Of de verwonding van Louis het gevolg is van de vechtpartij of van een val is onbekend. (part.coll.)

 
Naar aanleiding van de gebeurtenissen had de veldwachter van Engelen ondertussen op last van de burgemeester alle trainingen op het Engelense poldercircuit (dat liep over de Maasdijk tussen Bokhoven en Engelen, door Engelen, en parallel aan de Maasdijk terug naar Bokhoven) verboden, maar dat weerhield de ‘dissidenten’ er niet van toch te trainen. Echter, na enkele rondjes dook de veldwachter op, gooide zijn fiets als versperring dwars over de weg en wilde de renners aanhouden. Daarvoor waren de manschappen echter te snel en dus werden er dan maar rondjes in Ammerzoden of Hedel gereden. Wat later werd er gelukkig weer toestemming verkregen om in Engelen te trainen, maar dit moest ter herkenning wel verplicht met een rugnummer gebeuren. Het eerste clubhuis van de vereniging was café Den Brouwer in Engelen.De eerste jaren merkte RKBWC Gerrit Schulte nog niet al te veel van BWC De Zwaluw. Pas in 1954 toen De Zwaluw officieel erkend werd en zich aansloot bij de KNWU werd de concurrentie voelbaar. Zo gingen in 1954 om en nabij de veertig actieve leden, het merendeel Bossche renners, van Gerrit Schulte over naar De Zwaluw.
Jan van Gils uit Boxtel was de eerste licentiehouder bij De Zwaluw. Hoewel De Zwaluw nog tot eind jaren zeventig officieel de ‘Bossche’ wielerclub (BWC) bleef heten, bleef het niet lang een echt Bossche club. Omstreeks 1955 verhuisde het secretariaat van De Zwaluw via Dorus van Dal naar Nieuwkuijk, om vandaar uit langzaam aan ‘Vlijmens’ te worden.

De eerste foto van een team van wielerclub de Zwaluw, hier aan de start van het Nederlands Clubkampioenschap in Wijk bij Duurstede in 1955. Een clubtrui was er toen blijkbaar nog niet. V.l.n.r. Grad van Baardwijk, Bart van de Ven, J.Leijten, Lambert Toebak, bestuurslid Stolzenbach, Louis Pardoel, Mari Hagelaars en voorzitter Piet Libregts (Archief Frank Libregts)

De Vlijmense wielerclub groeide binnen enkele jaren uit tot een geducht wielerbolwerk. Naast uiteraard alle door de aangesloten renners individueel behaalde resultaten werden er ook als vereniging grote successen gevierd. In 1959 werd in Olympia’s Ronde door Nederland niet alleen individueel, maar ook het ploegenklassement gewonnen.

Het bestuur van w.c. de Zwaluw in 1961 (10-jarig bestaan): v.l.n.r. Rien van den Berg, Harrie van den Berg (penningmeester), Dorus van Dal (voorzitter), Piet Engelen (secretaris) en Tinus de Groot. (Archief Frank Libregts)

En nadat in 1977 in de amateurcategorie al het Nederlands Clubkampioenschap was gewonnen, werd in 1979 de kroon op het werk gezet door het behalen van het Algemeen Nederlands Clubkampioenschap. In 1982 beleefde de vereniging een volgend hoogtepunt. Vanwege het gestaag toenemende verkeer in en rondom Vlijmen werd trainen in de Engelense polder een steeds hachelijkere onderneming. Zeker voor de jeugd. Met de opening van een voor het verkeer afgesloten wielerparcours ging een jarenlange grote wens van de Vlijmense wielervereniging uiteindelijk in vervulling.
Begin jaren negentig van de vorige eeuw zakte de organisatie wat in. In 1995 werd er gefuseerd met het Drunense Presto, en daarmee verdween de naam van het Vlijmense De Zwaluw uit wielerland. De nieuwe vereniging, De Antilopen geheten, bleef echter ook niet lang als zodanig bestaan.

 In 2000 werd er opnieuw gefuseerd, ditmaal met de oude rivaal De Windmolens uit Geffen, en zag de nieuwe vereniging Team Brabant 2000 het licht. Daarmee bestaat er eigenlijk geen echt Vlijmense wielervereniging meer, want Team Brabant 2000 is een wielervereniging die de hele streek (Langstraat, Meijerij, Land van Heusden en Altena) bestrijkt.

Bronnen:
• Archief Jan van de Doelen
• Archief Frank Libregts
• www.teambrabant2000.nl    

Reacties of aanvullingen op dit of vorige artikelen? Mail naar Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken

Foto's zijn te vergroten door op het vergrootglas te klikken.

© 2012, Ben Libregts

Deel deze pagina