|

Op de hoek van de Burgemeester Zwaansweg in Vlijmen die naar een mandenmakerij, de Boks van de familie Van Wagenberg en het station leidde, stond het huis waar ik geboren ben: Wolput 41. Op de andere hoek, dus onze buren aan de linkerkant, bevond zich de statige villa van Johan van Wagenberg en Fientje IJzermans. De villa had een grote tuin met een schuilkelder die in oorlogstijd, evenals de Boks, onderdak bood bij luchtaanvallen. Ook stonden er in die tuin lekkere appelbomen met appels die we probeerden te jatten, tenminste als we uit handen van tuinman Giel Branten wisten te blijven.
Aan de overkant was een leerlooierij gevestigd die aan vele Vlijmenaren werk verschafte, zo ook aan mijn ouders. Mijn pa was er loopjongen, stoker en leerlooier en ma was er dienstmeid. Bijna zou je zeggen dat we in een dienstwoning woonden. Aanvankelijk was het huiske eigendom van een zakenrelatie van de familie Van Wagenberg. Later konden mijn ouders het kopen. De korte afstand tussen ons ‘huiske’ was handig voor pa als de ketel van de fabriek ‘s ochtends als eerste werk moest worden opgewarmd of als er in de villa een feest was.
‘Het huiske mee de spitse raome’, werd het vaak genoemd. Een benaming waar ik me als kind voor schaamde. Een progressieve architect moet ‘het huiske’ in een vooruitstrevende of vernieuwende bui op papier hebben gezet. Wel apart. Nooit zag ik ergens een gebouw of huis met dergelijke afwijkende ramen. In de jaren 60 werd een alles op zijn kop zettend plan voor de Wolput en directe omgeving gepresenteerd: het zogenaamde Hartplan. Het station, de Boks, de leerlooierij, de complete Zwaansweg en mooie authentieke boerderijen tot aan Schuppen Zeuven toe, alles ging tegen de vlakte. Het Hartplan is echter maar gedeeltelijk uitgevoerd. Wat er op de gesloopte locaties wel gerealiseerd werd, waren in eerste instantie het overdekte zwembad en een prachtige bibliotheek. Vervolgens werden de rommelige plekken opgevuld door een nieuwe Rabobank en een brandweerkazerne, die midden in een nieuwe woonwijk kwam te liggen. En nog is de planontwikkeling niet afgewerkt.
Recent nog speelde een steekspel tussen de gemeente en een projectontwikkelaar over de bouw van een appartementencomplex tegenover de bibliotheek. Het resulteerde slechts in een schop in de grond met een bord ‘te koop’. Iets verderop wordt al ruim 25 jaar de Wolput afgetakt en doorsneden door een afgrijselijke betonnen grijze bak, een tunnel die het dorp Vlijmen in tweeën snijdt. De bomen voor de Rabobank, maar vooral de eerste boom op de Zwaansweg die de erfgrens van de tuin ‘ons huiske met de spitse raome’ bepaalde, herinneren mij aan vroeger en in gedachten kan ik reconstrueren hoe het daar eens allemaal was.
09-07-2011© Ad van Kessel
|