| Terug in de tijd van het groeplopen 2 |
|
Nu het carnaval weer nadert en ik bedenk hoe dit volksfeest de afgelopen jaren veranderd is, denk ik met weemoed terug aan een uitgestorven fenomeen, het groepenlopen. Ik herinner me nog dat ik als kleine jongen met enkele vriendjes, tussen de leden van de binnenmarcherende groep mee naar binnensloop om achter het podium vol bewondering te luisteren en te kijken naar de liedjes en sketchjes van het optredende gezelschap. Daar ontstond mijn liefde voor carnaval, zoals dat in Knotwilgendam gevierd werd. Om meer te weten te komen over dit groeplopen besloot ik eens langs te gaan bij Fons van Engelen en Willem Heesbeen (De Paffe).
Twee van de weinige mensen die daarin een actieve rol speelden en nog in leven zijn. Al ver voor de Tweede Wereldoorlog schijnt het groeplopen te hebben plaatsgevonden, maar daar zijn maar weinig details van bekend. Armoede schijnt een grote rol te hebben gespeeld. Omdat de mensen weinig geld hadden, werd besloten in groepen van café naar café te trekken, waar ze na hun optreden van de kastelein een borreltje of een pilske kregen. Elke groep wist in welk café ze moest beginnen en zo trokken ze in hun vaste route langs de zalen: Prinsen, De Vloei, De Noest, De Woel, Harrie Lammers, De Witte, De Kwikkert, Pieter van Eggelen, Pietje Engel en dan Mopke Dekkers. Dat was de volgorde van de groep De Tobbers. Al vroeg in de avond zaten de cafés bomvol, om toch maar niks te missen van de optredende groepen.
Iedereen stond op de stoelen als die binnenmarcheerden met hun eigen herkenningsmelodie . Zoals ‘Sloa mer op de grote trom’ van De Tobbers en ‘Hier is ut vijfde rad, ut vijfde rad van ut waogentje’ zong iedereen dan uit volle borst mee. Op het podium voerde de groep een act op van liedjes en sketches, waarna de traditionele borrel en vertrokken werd naar het volgende adres. De optredens bevatten de meest uiteenlopende onderwerpen, zoals natuurlijk de politiek, maar ook het huishouden van Jan Steen, Zeelui en ontsnapte boeven kwamen, vergezeld van hun bewakers carnaval mee vieren.
Kort na de oorlog in de jaren vijftig hadden de meeste mensen het niet breed. Twee gulden vijftig uitleggen voor een avondje carnaval was al heel wat. Daar werd dan ook ruim van tevoren voor gespaard. Toen het financieel beter ging werd het steeds professioneler. Er werden liedjes gekocht en verkocht en muzikanten ingehuurd.
Martin ‘De Schipper’ van Engelen had de gave om teksten zo uit zijn mouw te schudden en deed hiermee goede zaken voor groepen uit Vlijmen, maar ook uit Haarsteeg en Elshout. De rivaliteit nam toe en steeds vaker kwam het voor dat na het bekendmaken van de uitslag groepen vechtend over straat rolden. Of dit de reden was of de vergrijzing van de groepsleden, de jeugd andere ideeën had gekregen over carnaval vieren, is moeilijk te bepalen. Zelf denk ik echter met weemoed terug aan die tijd en altijd rond deze tijd van het jaar denk ik dan weer -kom Tobber, sloa nog ins unne keer op oe grote trom-.
Foto-onderschrift foto1: De Tobbers in 1955 (waarin 4 'Schipperbroers') met 'Vissersmeisjes uit Napoli'. Bovenste rij: Pietje de Wit (in 1986 Prins Pedro 1), Jan van Engelen, Cor van Engelen, Martin van Engelen. Onderste rij: Fons van Engelen, Door vd Wiel, Leen vd Lee, Marietje de Vaan, Mien Broecks, Toontje de Roos. (part. coll. Sjef van Engelen) Kort voor het publiceren van dit artikel bereikte ons het bericht van het overlijden van de echtgenote van Willem Heesbeen. In overleg met de familie is besloten om artikel en foto's toch te plaatsen. We betuigen hierbij ons medeleven aan Willem en zijn familie.
februari 2012 deel 2 © Tekst: Sjef van Engelen Deel deze pagina
|
